Jaarverslag 2014 Stichting Kindermonument

Jaarverslag 2014 Stichting Kindermonument

Oorlog in mijn buurt
Naast de gebruikelijke activiteiten die vanuit onze stichting ieder jaar rond 4 mei en 3 november worden gehouden hebben de leerlingen van groep 7 van de St. Catharinaschool in het voorjaar van 2014 deelgenomen aan het project “Oorlog in mijn buurt”.
Gedurende vijf weken hebben de kinderen zelf onderzoek gedaan naar geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in hun eigen buurt, de Rivierenbuurt. Het project bood een intensief en gevarieerd lesprogramma, waardoor de kinderen gaandeweg een eigen verbinding maakten met de geschiedenis van hun buurt in de Tweede Wereldoorlog. De kinderen hebben onder andere onderzocht wie er in de oorlog in hun huis woonde(n), er is een wandeling door de buurt gemaakt op zoek naar sporen uit de Tweede Wereldoorlog en zij hebben interviews gehouden met mensen die kind waren tijdens de oorlog in de Rivierenbuurt. Zes mensen hebben zij geïnterviewd, waaronder een mevrouw die zij zelf opgespoord hadden die tijdens de oorlog op de St. Catharinaschool zat.
De kinderen hebben zich door dit project een levendig beeld gevormd van het leven in de Rivierenbuurt tijdens oorlog. “Sinds we zijn begonnen met dit project denk ik heel anders als ik op straat loop. Ik denk hoe zou het geweest zijn in de oorlog? Bijvoorbeeld als ik in de winkel ben vraag ik mij af of het vroeger al een winkel was of iets anders. En als ik in de speeltuin speel denk ik: hier was een markt voor joden. Kijk hoe het zo is veranderd”, vertelt Eva.
Als afsluiting van het project hebben de kinderen de verhalen van de mensen die zij interviewden gepresenteerd. De presentatie vond plaats in de remise van de Lekstraat, een betekenisvolle locatie voor één van de verhalen. In een halve cirkel vertelden groepjes leerlingen één voor één hun verhaal aan de mensen die zij geïnterviewd hebben, ouders en andere belangstellenden. Indrukwekkende verhalen, die de kinderen voorlazen en soms zelfs uit hun hoofd vertelden. De vader van een van de geïnterviewden, Tinie IJsberg, was tramconducteur die deelnam aan de Februaristaking in 1941. Hij werd gevangen genomen en uiteindelijk gefusilleerd. Hierdoor heeft Tinie haar vader nauwelijks gekend. Een groepje leerlingen vertelt het verhaal van Tinie: “Je ziet het, ik vind het nog steeds heel moeilijk. Het doet heel veel pijn. Het enige dat heel sterk bij mij leeft is: dit alsjeblieft nooit meer. Ook al heb ik de oorlog zelf nauwelijks meegemaakt; ik was heel jong en ik wilde gewoon leuk buitenspelen. In zijn laatste brief, zijn afscheidsbrief, schreef mijn vader aan mijn moeder om mij te groeten: ‘Groet onze lieve schat Tinie, ook al heb ik haar nauwelijks gekend’.”

Het project Oorlog in mijn buurt is een samenwerkingsproject van de St. Catharinaschool, stichting Kindermonument en stichting Oorlog in mijn buurt. Leerkracht Brigit van Dam leidde het project op de St. Catharinaschool. “De kracht van het project ligt in de ontmoetingen van de kinderen met de oude mensen en ook in de professionele mensen die hen begeleiden in hun zoektocht. Zo werden zij bijvoorbeeld bij de interviews begeleid door journalisten, kregen zij inspiratie door echte onderzoekers die in de klas kwamen vertellen over hun interviews met NSB-ers en werden zij door een regisseur begeleid om hun presentaties goed te kunnen houden. Hierdoor hielden alle leerlingen een indrukwekkende presentatie van hun interviews,” aldus Brigit van Dam.
Het project Oorlog in mijn buurt is een initiatief van projectleider Minka Bos. Het is haar missie om mensen die tijdens de oorlog leefden in de buurt te laten interviewen door kinderen. Het project wil kinderen en ouderen samenbrengen en de oorlogsverhalen uit de buurt levend houden en doorgeven aan nieuwe generaties kinderen. Na interviews door kinderen uit de Pijp is nu de Rivierenbuurt aan de beurt. Dit jaar kunnen tien basisscholen in de Rivierenbuurt deelnemen aan Oorlog in mijn buurt.

Herdenking 3 november
Maandag 3 november is de jaarlijkse herdenking gehouden als herinnering aan de opening van de Markt voor Joden op 3-11-1941. Kinderen en volwassenen stonden weer stil bij de 13.000 vermoorde joodse Nederlanders uit de Rivierenbuurt, waaronder 8.000 kinderen.
Traditioneel presenteerden de leerlingen van groep 8 van de St. Catharinaschool weer hun project. De presentatie en de expositie gaven een beeld van de lessen die in de maanden voorafgaande aan de herdenking werden gegeven. Daarbij werd teruggegrepen op het in dit voorjaar gehouden project “Oorlog in mijn buurt”. De reeks van gehouden interviews met oudere buurtbewoners over de oorlogstijd in de Rivierenbuurt vormde daarbij het uitgangspunt.
Vervolgens begeleidden de kinderen de oudere buurtbewoners naar het kindermonument waar met het leggen van bloemen en 1 minuut stilte de gebeurtenissen van zo’n 70 jaar geleden werden herdacht.
Alle gedichten, tekeningen en presentaties van de leerlingen mondden uit in een aantrekkelijk vormgegeven tentoonstellingswand van waaruit een krachtig signaal uitging, nl. om wat in het verleden heeft plaats gevonden nooit meer te laten herhalen.

Herdenking 4 mei
Zoals bekend, verzorgt het Comité 4 en 5 mei Rivierenbuurt de uitvoering van de jaarlijkse 4 meiherdenking onder de formele verantwoordelijkheid van de Stichting Kindermonument. Door het ontbreken van een actieve kern binnen het 4 mei comité afgelopen jaar hebben leden van de stichting Kindermonument dit jaar meer dan gebruikelijk de organisatie van de 4 meiherdenking ter hand genomen samen met enkele vertegenwoordigers binnen de speeltuin, waarvan wij met name Corrie van Egdom willen noemen. Ook de jaarlijkse viering van 5 mei met een kinderfeest in de speeltuin mocht zich weer in de gebruikelijke deelname van jong en oud uit de buurt verheugen.
Het streven om de zogeheten rozentocht, van speeltuin naar de herdenkingsplek Rozenoord, nieuw leven in te blazen, was dit jaar merkbaar door een grotere deelname dan in voorgaande jaren. Komend jaar zal deze herdenking voor het eerst op de nieuwe locatie in het Amstelpark worden gehouden.

Nieuw website
Het uitdragen van informatie aan met name de jeugd is een van de doelstellingen van de stichting. Het streven is dan ook om de voorlichting in eerste instantie in de Rivierenbuurt te gaan versterken, waarvoor de website, die hierbij een belangrijk hulpmiddel is, in 2014 flink is gemoderniseerd en geactualiseerd. Met het aantrekken van Peter Oosterwal die een compleet nieuwe website heeft ontworpen (www.kindermonument.org) verwachten wij in 2015 de website een steeds belangrijkere rol te laten vervullen binnen onze activiteiten.

Bestuur
Binnen het bestuur van de stichting hebben wij afgelopen jaar afscheid genomen van Dick Neijssel, Jan Roomer, terwijl ook Bob Romenij ter Haar heeft aangegeven zijn functie te willen beëindigen. Genoemde bestuursleden hebben gedurende een lange reeks van jaren bijgedragen aan de groei en bloei van onze stichting, waarvoor wij hen veel dank zijn verschuldigd. Vanuit de school hebben wij inmiddels Annelies Sinke in ons bestuur mogen verwelkomen. Daarnaast hopen wij dat de twee andere vacatures spoedig vanuit de speeltuin zullen worden vervuld. Ook is daarnaast nog ruimte voor een bestuurslid dat niet vanuit speeltuin of school wordt voorgedragen.

Valentijnstaart voor Kindermonument
D66 in stadsdeel Amsterdam Zuid zet elk jaar met Valentijnsdag een aantal vrijwilligers in de aandacht die zich inzetten binnen hun buurt. Dit jaar kreeg de Stichting Kindermonument de Valentijnstaart uitgereikt. De leerlingen van groep 8 van de St. Catharinaschool die het monument hebben geadopteerd lieten zich de taart goed smaken. Daarnaast reikte D66 een waardebon van € 250 uit als stimulans voor de activiteiten. Alles bij elkaar een mooie aanmoediging voor kinderen, leerkrachten en bestuursleden voor alle activiteiten!